‘चुल्ठो’ : कविताको खडेरीमा राहत

धनबहादुर गुरुङ धनबहादुर गुरुङ
फागुन १९, २०७७
Chultho Photo

पोखरा, १९ फागुन । कवि, उपन्यासकार सहित्यकार सरस्वती प्रतीक्षाको भनाइ सापटी लिने हो भने, केही समय अगाडिसम्म पोखरामा कविताको खडेरी थियो । वाङ्मय वृतमा पछिल्लो समय पोखराबाट कुनै कविताका कृतिहरु प्रकाशित भएका थिएनन् ।

सरस्वती प्रतीक्षाकोे भनाइ र वास्तविक धरालत सही सावित भएकै बखत पोखरामा पानी परेको छ । अर्थात् खडेरी लागेको संज्ञा पाइरहेको पोखराले कविता संग्रह बजारमा ल्याएको छ । खडेरीले सुख्खा भएको माटोमा कवि कल्पना चिलुवालले पानी पारेर राहत दिने काम गरेकी छन् । चिलुवालले कविता संग्रह ‘चुल्ठो’ बजारमा ल्याएकी छन् ।

पोखरामा बुधबार त्यही ‘चुल्ठो’ माथि परिचर्चा भयो । कविता संग्रहमाथि सहित्यकारहरु सुमिना, सरस्वती प्रतिक्षा र डा. कृष्णराज अधिकारीले चर्चा गरे । चर्चाकै क्रममा साहित्यकार सरस्वती प्रतीक्षाले तालैतालको यो सहरमा केही अगाडिसम्म कविताको खडेरी लागेको बताइन् । हिमनदीहरु बग्दै, नदीनालाहरुले नृत्य गर्ने सहरमा कविताको सुस्केराको कमी पनि देखिन् । देशमै धेरै पानी पर्ने सहरमा झरीका बीचमा लेखिएका कविता भेट्न नसकेको उनलाई भान हुन्थ्यो । कवितामा पोखराको उपस्थिति उनले पाइनन् । तर यो भन्नेहरु चुल्ठो बजारमा आएपछि भने कमै भेटिने उनको भनाइ थियो ।

परिचर्चा कार्यक्रममै कल्पनालाई उनले रिसाहा कविको संज्ञा दिइन् । उनको हरेक कवितामा रिस भेटिनेछ । ‘बनिबनाउ मान्यताको पर्खाल भत्काएर, नयाँ परिभाषा खोज्नका लागि निस्कने विद्रोही भावना नै कल्पनाको कविताको मुल स्वर हो,’ उनी भन्छिन्, ‘आफ्नो शिरमा लाउने शिरफूल कुनै कान्छाले टिपिदिएको उनलाई मञ्जुर छैन्, उनलाई त बिहानको रोमान्टिक धुन पनि मन पर्दैन् ।’ रिस १ प्रकारको विष हो, जुन आफू खाएर अरु मरोस भन्ने चाहान्छ भन्ने थाहा हुँदाहुँदै पनि कवि रिसाएपछि सुन्दर कविता जन्माउन सक्छ भन्ने उदाहरण कल्पनाले प्रस्तुत गरेको उनी बताउँछिन् । ‘उनी कविता मार्फत् कहिले उपभोक्तावादी बजारसँग रिसाउँछिन्, कहिले देशका शासकहरुसँग रिसाउँछिन्, कहिले न्यायाधीशहरुसँग रिसाउँछिन्,’ उनी भन्छिन्, ‘आफ्नो उमेर अनुसार त कम्तीमा २/४ थान प्रेमका पागलपनका कविता लेख्नुपर्ने हो कल्पनाले तर यस्तो लाग्छ उनको बैंशमा पनि रिस नै चढेको छ ।’ एउटा रिसाहा कविका रिसाहा कविता पढ्न मन भए कल्पनाको चुल्ठो कविता पढ्न पनि उनको सुझाव छ । गुलियोको पारखीहरुका लागि कल्पनाका कविता मन नपर्न सक्नेतर्फ पनि उनको भनाइ इंगित थियो ।

अगाडिपट्टि कवि सरिता तिवारीको भूमिका र पछाडि कवि विनोदबिक्रम केसीको शुभकामना भएकाले तिवारी र केसीको प्रभावमा लेखिएको भान हुने प्रतीक्षा बताउँछिन् । लेखन शैलीमा आफ्नो मौलिकपन नहुनु कल्पनाको कमजोरी रहेको उनले औंल्याइन् । आफैंभित्रको सुन्दर कविता छुटाएर बुज्रुकता मात्र हावी गर्न खोजेकी हुन भन्ने शंका गर्छिन् ।

साहित्यकार डा. कृष्णराज अधिकारीले कवितामार्फत् विद्रोहको चेतना व्यक्त भएको बताए । समाजमा हुने विभेदको विद्रोह चुल्ठो कविता संग्रहका कविताहरुमा भेटिने अधिकारीको भनाइ थियो । कविता विम्बहरु जति प्रयोग गरियो त्यति उत्कष्ट हुने उनको भनाइ छ । कल्पनाको कवितामा कम बिम्ब प्रयोग भएको बताए । बिम्ब प्रयोग नै गर्नुपर्छ भन्ने नियम नभएपनि बिम्बले कविताको शोभा बढाउने उनको भनाइ थियो । कसैले प्रयोग नगरेका बिम्ब प्रयोग गर्न उनको सुझाव पनि थियो ।

‘चुल्ठो’ कवितामाथि परिचर्चा गर्दै साहित्यकार सुमिनाले कविले कविता मार्फत् परिवर्तको आवाज उठाएको बताइन् । वर्तमान समयका जटिलताहरुलाई चिर्दै कविले यसको समाधानका निम्ति कविता मार्फत आवाज बुलन्द बनाउने काम गरेको उनी बताउँछिन् । कवि कल्पना चिलुवालको कविता संग्रह ‘चुल्ठो’ मा कुल ५६ वटा कविता छन् । कविता संग्रहलाई बेला पब्लिकेसनले बजारमा ल्याएको हो ।

Related News

सम्बन्धित समाचार

    • समता काव्य सन्ध्याको ३३५ औं शृंखला

      Avatar आदर्श समाज सम्वाददाता वैशाख ४, २०७८
      पोखरा। पोखरेली युवा सांस्कृतिक परिवार (पोयुसांप) ले सञ्चालन गर्दै आएको समता काव्य सन्ध्याको ३३५ औं शृंखला शनिबार भएको छ ।…
    • प्रवीण स्मृति कार्यक्रममा श्रष्टा सम्मान

      Avatar आदर्श समाज सम्वाददाता चैत्र २०, २०७७
      हेमजा । अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा शुक्रबार स्रष्टा सम्मान गरिएको छ । लोक गायक प्रवीण गुरुङको स्मृतिमा लुम्लेमा जारी कार्यक्रममा बाटुलेचौर निवासी…
    • पर्यटन काव्ययात्राको ९ बुँदे घोषणापत्र

      Avatar आदर्श समाज सम्वाददाता चैत्र १५, २०७७
      लमजुङ । लमजुङमा आयोजित साहित्यका लागि पर्यटन काव्ययात्रा ९ बुँदे घोषणापत्र जारी गर्दै सकिएको छ । घोषणापत्रमा राष्ट्रकवि माधव घिमिरे, डा…
    • नाटक महोत्सवमा ‘न्यायको खोजी’ उत्कृष्ट

      Avatar आदर्श समाज सम्वाददाता चैत्र १५, २०७७
      पोखरा । पोखरा थिएटरले आयोजना गरेको गण्डकी प्रदेशस्तरीय विद्यालय नाटक महोत्सव २०७७ मा ‘न्यायको खोजी’ नाटक प्रथम भएको छ ।…
    • लक्ष्मण थापाले ल्याए ‘अक्षरहरुको मूर्च्छना’

      Avatar आदर्श समाज सम्वाददाता चैत्र १४, २०७७
      पोखरा । साहित्यकार लक्ष्मण थापाको पाँचौ कृति कविता संग्रह ‘अक्षरहरुको मूर्च्छना’ शनिबार पोखरामा लोकार्पण गरिएको छ । पोखरेली युवा सास्कृतिक…

    hero news full width

    sanil ads

    wordlink ads