पोखरामा मनाइयो घण्टाकर्ण पर्व, इतिहास यस्तो छ

पुत्ला जलाएपछि मलामीले समयबजी खाए

Suraj Hazare Dahal
श्रावण १४, २०७६
DSC_0739

केहिबेर अगाडि पोखराका नेवारी समुदाय रहेका टोलहरुमा आफुलाई दुःख दिने भूतप्रेत, राक्षस लगायतका दानवहरुको नास होस् भन्दै घण्टाकर्णको पुत्लाहरु जलाएर घण्टाकर्ण पर्व मनाइएको थियो । तयामचा नाच समित र गोपालजी भजन समूहको आयोजनामा रानीपौवाबाट लगिएको घण्टाकर्णको पुत्लालई महेन्द्रपुल स्थित शोभा भगवती मन्दिरबाट घुमाएर पुरनधाराको नहरमा लगाएर जलाइएको थियो । रानीपौवा बाहेक भिमनसेनटोलमा पनि यो पर्व मनाइयो । तायमचा नाच समितिका उपाध्यक्ष रमेश कर्माचार्यले सुनाएको किवदन्ती अनुसार परापूर्वकालमा घण्टाकर्ण नामक राक्षसले स्थानीय समुदायलाई मारेर दुःख दिने काम गर्दथ्यो ।

स्थानीयहरुले घण्टाकर्ण राक्षसलाई केही गर्न नसकेपछि भ्यागुताको एक प्रतिकले उसलाई झुक्काएर पोखरीसम्म लगेछ । सानो आकारको उक्त भ्यागुताको प्रतिकले राक्षसलाई म सानो भए पनि तैंले मलाई केही गर्न सक्दैनस् भनेपछि घण्टाकर्ण रिसाएर उसलाई पछ्याएको थियो । हाम्फाल्दै भ्यागुता दलदलतिर गएपछि राक्षस पनि उसलाई पछ्याउँदा ऊ दलदलमा गडेर बाहिर निस्किन सकेन । त्यसपछि स्थानीयले ढुंगा तथा लाठीले हानेर उसलाई मारेका थिए । नरभक्षी घण्टाकर्णलाई मारेपछि त्यसैको खुसीयालीमा यो पर्व साउन कृष्ण चतुर्दशीका दिन मनाइँदै आइएको हो । यो पर्व लिच्छवीकालदेखि मनाइँदै आएको इतिहास छ ।
यस्तै आजकै दिन नेवार समुदायले भूतप्रेतले कष्ट नदिओस् भनेर घरको बाहिर फलामको किल्ला ठोक्ने तथा फलामको औंठी समेत लगाउने परम्परा रहेको छ यद्यपी किला ठोक्ने र औंठी लगाउने चलन भने काठमाण्डौ उपत्यकामा मात्र रहेको तायमचा नाच समितिक उपाध्यक्ष रमेश कर्माचार्यले बताए । उनका अनुसार कुनै पनि मानव वा प्राणीको २ वटा अथवा ४ वटा खुट्टा हुन्छ भने घण्टाकर्ण राक्षसको भने ३ वटा खुट्टा रहेको हुन्छ । पुत्लामा पनि ३ वटा खुट्टा थियो । यस्तै घण्टाकर्ण नर हो वा नारी भन्नेमा पनि विवाद रहेको छ । घण्टाकर्णलाई दलदलमा मारिएको हुँदा पुत्लालाई पनि तलाउ रहेको आसपास जलाउने गरिन्छ ।
पुत्लालाई जलाएपछि पुत्लाको खरानीमाथि ढुंगाले प्रहार गएिको थियो । पुत्ला जलाएर आएपछि रानीपावौमा मलामीहरुले समयबजी खाएपछि घण्टाकर्ण पर्वको अन्त्य भएको थियो ।

आजैको दिनबाट नेवारहरुको विभिन्न जात्राहरु शुरु हुन्छ भने गाई जात्राको तैयारीको लागि नाच पनि सिक्न थालिन्छ । निकै पहिला यो पर्वको दिन बाटोमा उन्युको डोरीले सडक छेकेर रकम संकल्न गरिन्थ्यो । अहिले भने सवारी साधानको चापले उक्त परम्परा भने हराएको छ । पुत्लाको टोल परिक्रमा गर्नु अगाडि संकलन गरिने भेटीको सबै रकम पुत्लामा दागबत्ति दिनेलाई दिइने चलन रहेको छ ।

Related News

सम्बन्धित समाचार

  • प्राइम सहकारी ठगी प्रकरण : मुख्य योजनाकारसहित ७ जना कारागार चलान

    विजय नेपाल असार ७, २०८१
    पोखरा । पोखराको प्राइम बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाको डेढ अर्बभन्दा बढी रकम अपचलन भएको ठगी मुद्दामा मुख्य योजनाकार प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुरेन्द्रमणि…
  • कञ्चन क्यापिटलको पाँचौं वार्षिकोत्सव

    आदर्श समाज सम्वाददाता असार ७, २०८१
    पोखरा । कञ्चन क्यापिटल प्रालिले रक्तदान, सम्मान, पुरस्कार वितरणलगायत कार्यक्रम गरी पाँचौं वार्षिकोत्सव मनाएको छ । मंगलबार आयोजित रक्तदानमा ५६…
  • पोखरा आदर्शमा एकल नृत्यको अडिसन राउन्ड पूरा

    आदर्श समाज सम्वाददाता असार ७, २०८१
    पोखरा । नृत्य निर्देशक संघ नेपाल, गण्डकी प्रदेशको आयोजनामा सञ्चालन हुने खुला एकल नृत्य प्रतियोगिताको अडिसन राउन्ड पोखरा आदर्श सेकेन्डरी…
  • ‘शास्त्रीय मर्यादा कायम राखौं’

    आदर्श समाज सम्वाददाता असार ७, २०८१
    पोखरा । शास्त्रीय मर्यादा कायम राख्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ । नेपाल ज्योतिष परिषद् कास्कीले बुधबार पोखरामा आयोजना गरेको पूर्वीय वाङ्मय…
  • पोखरा सुधारको माग

    आदर्श समाज सम्वाददाता असार ७, २०८१
    पोखरा । नेकपा एमाले पोखरा महानगर समितिले पोखरा महानगरपालिका प्रमुख धनराज आचार्यलाई विभिन्न मागसहित ध्यानाकर्षण पत्र बुझाएको छ । एमाले…

hero news full width