निर्वाचनका लागि आचारसंहिताको महत्व

सम्पादक
भाद्र ३०, २०७९

आचारसंहिता जहाँ पनि आवश्यक हुन्छ । आवश्यक हुने भएकाले कतै आफूहरु मिलेर आफ्नो आचार संहिता आफैं बनाउँछन् भने कतै सम्बन्धित व्यक्ति एवं संस्थाको सहमतिमा सम्बन्धित संस्थाहरुले निर्माण गर्दछन् । यसको निर्माण र पालनाले धेरै विवादहरु टुंगिन्छन् । आपसी विवाद टुंग्याउन यसको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । निर्वाचनको अवसरमा निर्वाचन आचार संहिताको अति आवश्यक हुन्छ । निर्वाचन आयोगले राजनीतिक पार्टीहरुको सहमति र सहभागितामा निर्वाचन आचारसंहिता बनाउने गर्दछन् । तर राजनीतिक पार्टीहरुको सहमति र सहभागितामा बनाउने भए तापनि यस सम्बन्धमा बारम्बार विवाद उत्पन्न हुने गर्दछन् । अहिले पनि त्यस सम्बन्धित विवाद छ ।

केही समय पहिले निर्वाचन आयोगले विगतमा चुनाव लडेका उम्मेदवारहरुले आफ्नो निर्वाचनको हिसाब किताब बुझाउन जे–जसरी आदेश दियो, त्यसबाट हिसाब किताब नबुझाइकन कानमा तेल हालेर बसेका उम्मेदवारहरुको छटपटी हेर्न लायकको थियो । त्यसबाट आचारसंहिताको महत्व के–कति छ भन्ने प्रष्ट देखाउँछ । आचारसंहिता र निर्वाचनको आम्दानी खर्चको सीमा जे–जसरी तोकिएको छ, त्यो भने धेरै विवादास्पद देखिन्छ । आयोगले तल्लो तहदेखि माथिल्लो तहसम्म सबै उम्मेदवारको खर्चको हद निर्धारण गरेको छ । तर त्यो यत्ति हास्यास्पद छ कि त्यो खर्चको सीमा रेखालाई कसैले पनि वास्ता गर्दैनन् । उम्मेदवारहरुले त्यसको दशौं गुणा खर्च भएको अनौपचारिक रुपले भन्ने गर्दछन् । केही नेताहरुले औपचारिक भाषणमा समेत ठूलो धनराशि खर्च गरिएको जिकीर गरिएको थिए । त्यसो भन्ने केही नेताहरुलाई स्पष्टीकरण भने सोधिएको थियो ।

निर्वाचन सम्बन्धमा धेरै आचारसंहिता छन् । हामीले पनि विगतदेखि धेरै–धेरै चुनावमा सहभागिता जनाएका छौं र कतिपय आचारसंहिता पालना गरेका छौं । त्यस हिसाबले आचारसंहिता कस्तो हुन्छ, कसरी पालना गरिन्छ भन्ने एक हिसाबले सबैलाई थाहा छ र थाहा हुनुपर्दछ । तर हाम्रा नेताहरुको स्वार्थ मनोवृत्ति र कहाँ क्षुद्र छ र त्यसबाट के–कसरी फाइदा उठाउन सकिन्छ भनी हेर्ने प्रवृत्तिले आचारसंहिता सधैं विवादास्पद बन्ने गरेको छन् । कतिपय आचारसंहिता विधान, नियम, परम्परा र चलन चल्तीको आधारमा पनि निर्धारण हुँदै जान्छन् । तर त्यस्तोमा पनि विवाद निकाल्नु हाम्रा नेताहरुको विशेषता भएको छ । एक जना मन्त्रीले मन्त्रीको हैसियतले कहाँ कसरी चुनाव प्रचार गर्न जान सक्छन् भन्ने कुरा हामीले धेरै पटक अभ्यास गरेका छौं । यस्तो कुरा परम्पराको रुपमा पनि स्थापित हुन सक्छन् । तर हामी कहाँ त्यस्तो कुरा पनि अझै विवादास्पद नै रहेका छन्, अन्तरिम कालमा झैं तानातान गरिरहेका छन् र अझै हामी तदर्थवादमा नै रहेझैं भएको छ ।

Related News

सम्बन्धित समाचार

  • असभामुख घिमिरेका चुनौती

    सम्पादक माघ ८, २०७९
    प्रतिनिधि सभाको गत बिहीबार भएको निर्वाचनमा एमाले स्थायी कमिटीका सदस्य देवराज घिमिरे सभामुख पदमा निर्वाचित भएका छन् । मत विभाजनबाट…
  • पृथ्वीजयन्तीमा बिदा गरियोस्

    सम्पादक पौष २२, २०७९
    पृथ्वीनारायण शाहले त्यसबेला बाइसे र चौबिसे लगायतका स–साना राज्यमा छरिएर रहेका राज्यहरुलाई एकीकृत गरेर नेपाल राष्ट्र बनाएका हुन् । उनले…
  • उद्योगी व्यवसायीको आन्दोलन स्थगित

    सम्पादक पौष १५, २०७९
    उद्योगी व्यवसायीले लामो समयदेखि गर्दै आएको आनदोलन स्थगित भएको छ । उच्च ब्याजदर लगानीयोग्य पँुजी अभावजस्ता कारणले उद्योगी व्यवसायीको मनोबल…
  • उपप्रधान तथा गृहमन्त्री रविलाई अवसर र चुनौती

    सम्पादक पौष १४, २०७९
    त्यसो त उपप्रधान तथा गृहमन्त्री रवि लामिछाने पहिले पनि चर्चामा आइरन्थे । अहिले झन् एकै पटक उपप्रधान तथा गृहमन्त्री भएपछि…
  • नव गठित सरकारलाई सफलताको कामना

    सम्पादक पौष १२, २०७९
    माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड देशका प्रधानमन्त्री भएका छन् । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले उनलाई आइतबारका दिन नियुक्त गरेकी हुन्…

hero news full width