कागजमा संघीयता

Avatar सम्पादक
कार्तिक २३, २०७७

१. देशमा संघीय शासन व्यवस्था सहितको संविधान २०७२ आए पछि संविधानको यतिका वर्ष हुँदा पनि अझै कार्यन्वयन हुन नसकेको गुनासो बढेको छ । संविधान अनुसार संघीय, प्रदेश र स्थानीय तीनै तहको निर्वाचन सम्पन्न भएको पनि तीन वर्ष भै सक्यो । तीनै तहले आफ्नो जिम्मेवारी अनुसार काम गर्न सकेका छैनन् । काम हुन नसक्नुमा एक अर्का माथि दोष थुपार्ने काम मात्र भईरहेको छ ।

२. मावन अधिकार पत्रका संघ (हुर्जा) ले हालै आयोजना गरेको संघीयताले ल्याएको अवसर र चुनौति विषायक अन्तरसंवाद कार्यक्रममा अधिकांश वक्ताले असुन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन् । राजधानीमा केन्द्रीत अधिकारलाई विकेन्द्रीत गर्ने उद्देश्यले नयाँ संविधान ल्याइएको थियो । अव गाउँ गाउँमा सिंहदरबार भन्ने नारा पनि घन्कियो । तर संविधानमा उल्लेख भएको अधिकार जनताले उपयोग गर्न पाएका छैनन् । अधिकार न जनताका हालतमा न जनप्रतिनिधिका हातमा । अधिकार त पुग्यो विचौलियाका हातमा ।

३. संघीयता लागु गर्ने तहमा रहेका व्यक्तिहरुले नै संघीयता राम्रोसँग नबुझेका हुन् कि वा बुझेर पनि बुझ पचाएका हुन् । पुरानै रीतिमा संघले प्रदेशलाई प्रदेशले स्यानीय मिच्ने काम भईरहको छ । व्यवहारिक रुपमा कामको बाँडफाँड गरी स्थानीयतहलाई मजबुत बनाउनु पर्ने हो । उपल्लो तह संवेदनशील बनन्नु र अधिकार जति आफैले ओगटेर राख्ने गर्नाले नै संघीयता कमजोर बनेको धेरैको धारणा छ ।

४. संघीयता आएपछि जनताले समान अधिकार पाए पाएनन्, न्याय भयो भएन ? जनताको आर्थिक अवस्था उकासियो, उकासियन त्यो महत्वपूर्ण कुरा हो । हेर्दा समस्या ज्यूँका त्यूँ रहेका छन् । कोरोना महामारीको वेला पनि विदेश जान गड्डाचौकीमा लागेका नेपालीहरुको भीडले जनताको आर्थिक अवस्था र बाध्यता प्रष्ट पारिरहेकै छ । देशलाई हङकङ र सिंगापुर बनाएर देखाउँछैँ भन्ने नेताहरुले यो दृष्य अवश्य हेरिरहेका होलन् । जवाफ के छ त ?

५. संविधान, ऐन, कानून मात्र बनाएर हुँदैन, त्यसको कार्यन्वयन महत्वपूर्ण कुरा हो । सशस्त्र द्वन्दपछि आएको संविधानले द्वन्द पीडितबहरुलाई नै न्याय दिलाउन सकेको छैन भने अरुले त झन् के आशा गर्नु ? संघीयतासम्म आइसकको अवस्थामा अव फर्कने कुरा नहोला । तर गणतन्त्रात्मक संविधानलाई पूर्ण कार्यान्वयन गर्न चौतर्फी दवावको खाँचो छ । संधिवानलाई अक्षरस मात्र होइन मर्म र भावना बुझेर पालना गर्ने गराउने कार्य गर्नु जरुरी छ । कागजमा मात्र सीमित बनाउने दुष्प्रयास तोडिनुपर्छ ।

Related News

सम्बन्धित समाचार

    • प्रधानमन्त्रीको आपत्तिजनक अभिव्यक्ति

      Avatar सम्पादक फागुन १०, २०७७
      राजनीतिक पार्टीका नेताहरुले एकआपसमा आलोचना गर्ने गरेको धेरै भयो । तिनीहरुले त्यसरी आलोचना गर्दागर्दै एकले अर्काेलाई व्यक्तिगत लाञ्छना पनि लगाए…
    • नागरिक आन्दोलनको घोषणापत्र

      Avatar सम्पादक फागुन ९, २०७७
      काठमाण्डौमा चलिरहेको बृहत् नागरिक आन्दोलनले प्रधानमन्त्री के.पी शर्मा ओलीमा सर्वसत्तावादी चिन्तन र व्यवहार हावी भएको ठहर गर्दै प्रजातान्त्रका दिन घोषणापत्र…
    • सम्भावनाका ढोका खोलेको दिन

      Avatar सम्पादक फागुन ७, २०७७
      आज प्रजातन्त्र दिवस । २००७ साल फागुन ७ अर्थात आजकै दिन नेपालमा एकतन्त्रीय राणा शासनको अन्त्य भएको दिन हो ।…
    • पर्यटकीय गन्तव्यको छनोट

      Avatar सम्पादक फागुन २, २०७७
      सरकारले पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि नयाँ पर्यटकीय गन्तव्य पहिचान गरेर तिनीहरुको विकास र बिस्तार गरी पर्यटकलाई गाउँ–गाउँसम्म पुर्‍याउने लक्ष्य राखेको छ…
    • बलात्कार र सामाजिक चिन्ता

      Avatar सम्पादक माघ ३०, २०७७
      बैतडीकी किशोरी भागरथी भट्टलाई बलात्कारपछि हत्या गरिएको घटना चर्किरहेको बेला मोरङ जिल्लाको जहदा गाउँपालिका–१ की १४ वर्षीया किशोरीको बलात्कार गरिएको…

    hero news full width