कोरोना [कोभिड-१९] ताजा अपडेट
यहाँ क्लिक गर्नुहोस्

दक्षिण एशियाको पहिलो होमस्टे सिरुबारी

द्वन्दकालिन समय विसं २०५४ मा होमस्टे संचालन गरिएको थियो

Suraj Hazare Dahal Suraj Hazare Dahal
मंसिर १२, २०७६

स्याङ्जा जिल्लाको आँधिखोला गाउँपालिकामा अवस्थित सिरुबारी गाउँ नेपालको पहिलो होम स्टेको रुपमा देशभर प्रख्यात रहेको छ । नेपालको मात्र पहिलो नभएर दक्षिण एशियाकै पहिलो होमस्टे हो सिरुबारी । समुन्द्री सतहदेखि १६१० मिटरको उचाँइमा अवस्थित यो गाउँमा द्वन्दकालिन समय विसं २०५४ मा होमस्टे संचालन गरिएको थियो । यहाँ रहेका ३९ घरहरु मध्ये १७ वटा घरहरु होमस्टेका रुपमा दर्ता भई संचालनमा रहेका छन् । प्राय घरहरुको छत ढुंगाको छपनीले छाइएको छ । गुरुङ जातीका गाउँवासीले संचालन गरेको यस होमस्टेका प्राय सबै घर मूलिहरु अवकाश प्राप्त ब्रिटिश र भारतीय लाहुरे रहेका छन् । त्यहाँका खेत भने दलित समुदायका मानिसले कमाउँदै आएका छन् । सिरुबारी होमस्टेका अभियन्ता रुद्रमान गुरुङ हुन् । सांसद तथा सेनाका कप्तान समेत रहेका स्वर्गिय रुद्रमानको पहलमा नै नेपालमा पहिलो पटक होमस्टेको शुरुवात गरिएको थियो । यहाँ गुरुङ जीवन शैलिको जिवन्त चित्रण अवोलकन गर्न पाइन्छ नै स्थानीय रुपमा उत्पादित साग सब्जीबाट बनाइएको खानाले पाहुनाको सत्कार गरिन्छ ।

 

होमस्टेबाट २५ मिनेट उकालो हिडेंपछि भ्यू टावर आउँछ जहाँबाट होमस्टे संचालन गरिएका घरहरु देखिन्छन् । हिमाल भने यहाँबाट नदेखिने हुनाले अहिले हिमाल खुल्ने मौसममा अन्नपूर्ण, माछापुच्छ्रे हेर्न भने डेढ घण्टा पैदल यात्रा गरि गोरुजुरेमा पुग्नुपर्छ । यस्तै यो सिजनमा गोरुजुरेबाट आँखै अगाडि हिमश्रृंखला देखिन्छ । जंगलमा विभिन्न प्रजातीका फूलहरु फुलेको मनमोहक दृश्यहरु पनि देखिन्छ । हिंड्दा भने जुका लाग्ने डर पनि उत्तिकै हुन्छ ।

पाहुनको स्वागतको जिम्मा स्थानी बुद्ध आमा समूहले लिएका छन् । समूह आएका पाहुनालाई सडकसँगै जोडिएको मूल गेटमा बाजागाजा सहित स्वागत गरिन्छ । त्यसपछि फूलमाला पहिराएर गुम्बाको दर्शन गराएर खाजा खुवाइन्छ । त्यसपछि पालो तथा पाहुनाको संख्या अनुसार उनीहरुलाई घरमा बाँडिन्छ । तोकीएकै घरमा पाहुनाहरु बस्नुपर्ने हुन्छ । त्यसपछि बेलुकी पर्यटकको स्वागत गर्ने भवनमा राती सांस्कृतिक कार्यक्रम देखाइन्छ जहाँ नाच गान हुन्छ । त्यसपछि पाहुनाहरु पुनः होमस्टेमा गएर खान खान्छन् । बिहान खाजा खुवाएपछि फूल माला लगाएर बिदा गरिन्छ । तीनवटा अलग बाटोबाट सिरुबारी पुग्न सकिन्छ । सिद्धार्थ राजमार्गको पोखरा, नौडाँडा, सेतीदोभान, कार्कीनेटा, बगाले हुँदै ६५ किलोमिटर सडक भएर । यस्तै पोखरा, बाडखोला, दरौँ, माझकटेरी हँुदै सिरुबारी र पोखरा, हेर्लुङ, अर्जुनचौपारी हुँदै सिरुबारी पुग्न सकिन्छ ।

होमस्टेको इतिहासमा सिरुबारी ः होमस्टेको अर्थ ग्रामिण भेगमा गएर घरकै परिवार झै केहि रकम तिरेर बस्नु र खानु हो । परापूर्वकालमा होटल हुन्थेनन् र त्यसबेला राती बास बस्नुपर्दा पाहुनासँग घरधनीले केही रकम लिएर दाउरा, नुन, तेल दिने गर्थे । यसकै आधुनिक रुप होमस्टे हो । नेपालमा पहिलो पटक २०५४ सालमा सिरुबारीमा नै होमस्टेको शुरुवात गरिएको थियो । २०५४ सालमा नेपालमा पहिलो पटक होमस्टे संचालन गरिए पनि यसका अभियन्ता रुद्रमान गुरुङले होमस्टेको परिकल्पना २०२५ सालमै गरेर २०४८ सालदेखि भने होमस्टे बनाउन पूर्वधारमा जोड दिएका थिए । विसं २०६७ सालमा आएर बल्ल सरकारले होमस्टे कार्यविधि ल्याएको थियो । गाउँवासीले संचालन गर्ने होमस्टेमा कम्तिमा पनि ५ जना घर धनीको प्रतिबद्धता सहित पर्यटन कार्यलयमा दर्ता गर्नुपर्छ । होमस्टे संचालन गर्न न्यूनतम मापदण्ड तोकिएका छन् । होमस्टेमा चर्पी, बाथरुम तथा सफा कोठा हुनुपर्छ । होमस्टेको जननी सिरुबारीमा तालिम लिनका लागि देशमा विभिन्न भेगबाट मानिसहरु आउँने गर्छन् । यहाँबाट तालिम लिएर गएपछि उनीहरुले आफ्ना गाउँमा होमस्टे संचालन गरिरहेका छन् । यहाँ वार्षिक करिब १० हजार नेपाली तथा १ हजार बिदेशी पर्यटकहरु आउँछन् ।

प्याकेज ः सिरुबारी होमस्टेमा एक दिने र दुई दिने गरि दुई प्याकेज रहेका छन् । एक दिने प्याकेजको रु १२०० लाग्छ । यसमा साँझ पुगेपछिको खाजा, खाना, रातीको बास र बिहानको खाजा समावेश छ । दुई दिने प्याकेजको भने रु २००० लाग्छ जसमा दोस्रो दिनको बिहानको खाना, रातीको खाना, दोस्रो रातको खाना र अन्तिम दिनको खाजा समावेश छ । रातीको खानामा मासु भात तथा दुई ग्लास स्थानीय रक्सी दिइन्छ भने खाजामा आलु तारेको, उसिनेको अण्डा, प्यान केक र चिया दिइन्छ । सिरुबारीमा अधिकांश पाहुना नेपाली नै हुन्छन् ।

खर्च र बसाइः पृथ्वीचोकबाट एयरपोर्ट जाने नागढुंगामाबाट बिहान १०ः३० र ११ बजे सिरुबारीका लागि बसहरु छुट्छन् । पहिलो बस स्याङ्जाहुँदै र दोस्रो बस कार्कीनेटा हुँदै सिरुबारी पुग्छ । बस भाडा रु ३०० रहेको छ । दुई दिने प्याकेज र आउनेजाने भाडा सहित रु ४००० हजार खर्च लाग्छ ।