गाउँ छोड्नेहरु पछुताउँदै

Avatar आदर्श समाज सम्वाददाता
भाद्र ८, २०७६

मानहुँकोट (तनहुँ) । रेवती आलेमगरको १४ वर्षको उमेरमै विवाह भयो । तनहुँको मानहुँकोटमा विवाह गरी जाँदा गुजमुज्ज घुमाउने ७० घर थिए । मानिसको चहलपहल पनि त्यति नै थियो ।

५९ वर्षीया रेवती ती दिन सम्झिन्छिन्, ‘विवाह भएको तेस्रो दिन बारीबाट घाँस काटेर ल्याउँदा धेरै घर भएकोले आफ्नो घर ठम्याउन सकिनँ । म त छिमेकीको घरमा पस्न पो पुगेछु ।’ उनको विवाहको ४४ वर्ष पार गरिसक्दा हाल मानहुँकोटमा मात्र ७ घर सीमित छन् । बसाइँसराइले प्रत्येक वर्ष गाउँलेहरु वेँसी झर्दा गाउँ रित्तिदै गएको हो । पीउनेपानी अभावकै कारण मानहुँकोटका अधिकांश परिवार वेँसीतर्फ झ¥यो ।

तर सात परिवारले भने मानहुँकोट छाडेन । अहिले यो गाउँ पर्यटकीय रुपमा विकास हुन थालेपछि बसाइँ सर्नेहरु पनि पछुताइरहेका छन् । केही परिवार पुनः गाउँ फर्किने तयारीमा छन् ।

मानहुँकोट २०४९ सालदेखि नै व्यास नगरपालिका भएको हो । अहिले यो व्यास नगरपालिका–५ मा पर्छ । तर यहाँको विकास भने सधैँ पछाडि प¥यो । दमौली बजारबाट दक्षिणतर्फ ७ किलोमिटर उकालो चढेपछि मानहुँकोट पुगिन्छ । जहाँबाट अन्नपूर्ण हिमश्रृंखला, दमौली बजार, मादीनदी, जामुने, स्यागे बजार, बन्दीपुर, सिसाघाट र भोर्लेटार बजारको समेत दृष्यावलोकन गर्न सकिन्छ ।

पर्यटकीय रुपमा विकास हुन लागेको मानहुँकोटमा अहिले दैनिक ५०/६० जना आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक घुम्न आउँछन् भने शनिवार २ सयको हाराहारीमा । अहिले मानहुँकोटमा सातवटै घरमा रेष्टुरेण्ट छ भने एक दुई घरमा बस्नेसमेत व्यवस्था छ ।

सदरमुकामबाट नजिकै रहेर पनि पूर्वाधार विकास, बाटोघाटो, खानेपानी लगायत कारण दुर्गमजस्तै बनेको यस ठाउँको पर्यटकीय सम्भाव्यता दृष्टिगत गरी व्यास नगरपालिकाले चासो दिएसँगै पर्यटक संख्या बढ्दो छ । ‘अहिले गाउँको जग्गा आनाकै २ लाख रुपैयाँ पुगेको छ,’ स्थानीय सुकराम थापामगरले बताए ।
घरायसी सरसामान किन्न हिडेरै सदरमुकाम दमौली जानुपर्ने बाध्यता थियो । सडक थिएन । पानी लिन २ घण्टा हिड्नुपर्ने थियो । त्यहाँबाट घर फर्कन २ घण्टाभन्दा बढी समय लाग्यो । तर अहिले १० करोड रुपैयाँको लागतमा गाउँमै जोड्न् सडक निर्माण शुरु भएको छ ।

दमौलीबाट सवारीसाधनमा यहाँ करीब २५/३० मिनेटमै पुग्न सकिन्छ । स्थानीयवासीका लागि गाउँमा नै आकाशेपानी सङ्कलन गर्न ट्याङ्की निर्माण गरिएपछि अहिले भने केही राहत मिलेको छ ।

‘पहिला राति १ बजे उठेर पानी लिन जान्थ्यौँ, उज्यालो हुँदा जम्मा दुई खेप पानी ल्याउन सकिन्थ्यो,’ रेवती आलेले भनिन्, ‘अहिले आकाशेपानी सङ्कलन हुने भएकाले ठूलै राहत मिलेको छ ।’

पानीको स्रोत तल र गाउँमाथि हुँदा पानीको समस्या हुने गरेको स्थानीयवासी बताउँछन् । भएका पानीका स्रोत व्यवस्थित गर्ने लक्ष्यका साथ सपाङ्दी भीरपानी खानेपानी कुवालाई व्यवस्थित बनाएका कारण पानी ल्याउन केही सहज भएको गाउँले बताउँछन् ।

त्यस्तै, अलैँचेबाट मानहुँकोटसम्म ७ किमी सडक कालोपत्रे गर्ने तयारी भइरहेको व्यास नगरपालिका–५ का वडाध्यक्ष मोहनकुमार श्रेष्ठले बताए । उनका अनुसार २०७४ सालदेखि यहाँबाट पुलिमराङसम्म गर्न थालिएको ४४ किमी म्याराथन कारण पर्यटक संख्या बढ्न थालेको छ ।

व्यास नगरपालिकाका प्रमुख वैकुण्ठ न्यौपानेले मानहुँ प्राकृतिक रुपमा रमणीय मगर जातिको बासस्थान एवं यदुनाथ खनालको पनि जन्मभूमि भएको उल्लेख गर्दै मानहुँ र नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा ६÷६ जना व्यक्ति गुमाएको शहीदको गाउँ पुलिमराङलाई पनि सँगसँगै विकास गर्ने सोच राखिएको बताए ।
‘मानहुँबाट पुलिमराङसम्म म्याराथनले यी दुवै ऐतिहासिक स्थललाई जोड्न महत्वपूर्ण सहयोग पु¥याएको छ । नगरपालिकाले यहाँको विकासलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको छ,’ नगर प्रमुख न्यौपानेले भने । यहाँको दुर्गा मन्दिरमा बडादशैँ, चैतेदशैँमा र मङ्सिर पूर्णिमामा सिद्धबाबा मन्दिरमा विशेष पूजाआजा हुने गरेको छ ।

मानहुँकोटमा पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि दृश्यावलोकन स्थल बनाउने तयारी नगरपालिकाले गरेको छ र पहिलो चरणमा ४० लाख बजेटसमेत विनियोजनसमेत गरी रेलिङ निर्माण गरिएको जानकारी प्रमुख न्यौपानेले दिए । साथै कुल ७ सय मिटर दुरीमा तारबार गर्ने नगरपालिकाको योजना छ ।

तपाइको विचार व्यक्त गर्नुहोस्

हाम्रो सुझाव

पर्यटन प्रवद्र्धन अभियान २०१९ संचालन हुने

गण्डकी प्रदेश पर्यटन प्रवद्र्धन अभियान

पञ्चासे काखमा पर्यटन जगाउँदै भदौरे

श्रीलंकामा नेपाल प्रबद्र्धन गरिने

प्रमुख समाचार

विधिको शासन नचल्दा राष्ट्र नै समाप्त हुन्छ- प्रदेश प्रमुख

थप प्रमुख समाचार

संविधान दिवसमा प्रदेश प्रमुखको शुभकामना

भलिवलमा कर्मचारीको समूह विजयी

गण्डकी प्रदेश पर्यटन प्रवद्र्धन अभियान

डेंगु नियन्त्रण गर्न माग