पोखरामा मनाइयो घण्टाकर्ण पर्व, इतिहास यस्तो छ

पुत्ला जलाएपछि मलामीले समयबजी खाए

Suraj Hazare Dahal
श्रावण १४, २०७६
DSC_0739

केहिबेर अगाडि पोखराका नेवारी समुदाय रहेका टोलहरुमा आफुलाई दुःख दिने भूतप्रेत, राक्षस लगायतका दानवहरुको नास होस् भन्दै घण्टाकर्णको पुत्लाहरु जलाएर घण्टाकर्ण पर्व मनाइएको थियो । तयामचा नाच समित र गोपालजी भजन समूहको आयोजनामा रानीपौवाबाट लगिएको घण्टाकर्णको पुत्लालई महेन्द्रपुल स्थित शोभा भगवती मन्दिरबाट घुमाएर पुरनधाराको नहरमा लगाएर जलाइएको थियो । रानीपौवा बाहेक भिमनसेनटोलमा पनि यो पर्व मनाइयो । तायमचा नाच समितिका उपाध्यक्ष रमेश कर्माचार्यले सुनाएको किवदन्ती अनुसार परापूर्वकालमा घण्टाकर्ण नामक राक्षसले स्थानीय समुदायलाई मारेर दुःख दिने काम गर्दथ्यो ।

स्थानीयहरुले घण्टाकर्ण राक्षसलाई केही गर्न नसकेपछि भ्यागुताको एक प्रतिकले उसलाई झुक्काएर पोखरीसम्म लगेछ । सानो आकारको उक्त भ्यागुताको प्रतिकले राक्षसलाई म सानो भए पनि तैंले मलाई केही गर्न सक्दैनस् भनेपछि घण्टाकर्ण रिसाएर उसलाई पछ्याएको थियो । हाम्फाल्दै भ्यागुता दलदलतिर गएपछि राक्षस पनि उसलाई पछ्याउँदा ऊ दलदलमा गडेर बाहिर निस्किन सकेन । त्यसपछि स्थानीयले ढुंगा तथा लाठीले हानेर उसलाई मारेका थिए । नरभक्षी घण्टाकर्णलाई मारेपछि त्यसैको खुसीयालीमा यो पर्व साउन कृष्ण चतुर्दशीका दिन मनाइँदै आइएको हो । यो पर्व लिच्छवीकालदेखि मनाइँदै आएको इतिहास छ ।
यस्तै आजकै दिन नेवार समुदायले भूतप्रेतले कष्ट नदिओस् भनेर घरको बाहिर फलामको किल्ला ठोक्ने तथा फलामको औंठी समेत लगाउने परम्परा रहेको छ यद्यपी किला ठोक्ने र औंठी लगाउने चलन भने काठमाण्डौ उपत्यकामा मात्र रहेको तायमचा नाच समितिक उपाध्यक्ष रमेश कर्माचार्यले बताए । उनका अनुसार कुनै पनि मानव वा प्राणीको २ वटा अथवा ४ वटा खुट्टा हुन्छ भने घण्टाकर्ण राक्षसको भने ३ वटा खुट्टा रहेको हुन्छ । पुत्लामा पनि ३ वटा खुट्टा थियो । यस्तै घण्टाकर्ण नर हो वा नारी भन्नेमा पनि विवाद रहेको छ । घण्टाकर्णलाई दलदलमा मारिएको हुँदा पुत्लालाई पनि तलाउ रहेको आसपास जलाउने गरिन्छ ।
पुत्लालाई जलाएपछि पुत्लाको खरानीमाथि ढुंगाले प्रहार गएिको थियो । पुत्ला जलाएर आएपछि रानीपावौमा मलामीहरुले समयबजी खाएपछि घण्टाकर्ण पर्वको अन्त्य भएको थियो ।

आजैको दिनबाट नेवारहरुको विभिन्न जात्राहरु शुरु हुन्छ भने गाई जात्राको तैयारीको लागि नाच पनि सिक्न थालिन्छ । निकै पहिला यो पर्वको दिन बाटोमा उन्युको डोरीले सडक छेकेर रकम संकल्न गरिन्थ्यो । अहिले भने सवारी साधानको चापले उक्त परम्परा भने हराएको छ । पुत्लाको टोल परिक्रमा गर्नु अगाडि संकलन गरिने भेटीको सबै रकम पुत्लामा दागबत्ति दिनेलाई दिइने चलन रहेको छ ।

Related News

सम्बन्धित समाचार

    • व्यवसायी राजनीतिमा आउनुपर्छ : मन्त्री थापा

      आदर्श समाज सम्वाददाता श्रावण १५, २०७८
      पोखरा  । गण्डकी प्रदेशका कानुन, सञ्चार तथा प्रदेशसभा मामिलामन्त्री विन्दुकुमार थापाले राजनीतिमा २ थरिका मान्छे हुने बताउँदै व्यवसायीहरू पनि क्रमश राजनीतिमा…
    • पोखरामा मनाङ मर्स्याङ्दीको होम ग्राउन्ड र एकेडेमी

      धनबहादुर गुरुङ श्रावण १४, २०७८
      पोखरा । ‘ए’ डिभिजन क्लब मनाङ मस्र्याङ्दी (एमएमसी) लाई पोखरा रंगशाला घरेलु मैदानको रुपमा प्रयोग गर्न दिने गरी राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्…
    • महानगरका सरसफाइकर्मीलाई स्वास्थ्य सामग्री

      आदर्श समाज सम्वाददाता श्रावण १३, २०७८
      पोखरा । नेपाल विकास समाजले पोखराका सरसफाइकर्मीलाई स्वास्थ्य सामग्रीसहित खाद्यान्न सहयोग गरेको छ । पोखराको दमकल कार्यालयमा कार्यक्रम गरी ६५…
    • प्रेस संयोजक कोइरालालाई बधाई

      आदर्श समाज सम्वाददाता श्रावण १३, २०७८
      पोखरा । गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री कृष्णचन्द्र नेपाली पोखरेलका प्रेस संयोजक भरत कोइरालालाई प्रेस युनियन कास्कीले बधाई तथा शुभकामना दिएको छ ।…
    • ट्राफिक कार्यालयको सूचना सम्प्रेषण अभियान

      आदर्श समाज सम्वाददाता श्रावण १३, २०७८
      पोखरा । जिल्ला ट्राफिक कार्यालय, कास्कीले सूचना सम्प्रेषण अभियान सुरुआत गरेको छ । कोरोना नियन्त्रण र सवारी दुर्घटना कम गर्न…

    hero news full width

    Gandaki University

    sanil ads

    wordlink ads