पोखरामा मनाइयो घण्टाकर्ण पर्व, इतिहास यस्तो छ

पुत्ला जलाएपछि मलामीले समयबजी खाए

Suraj Hazare Dahal Suraj Hazare Dahal
श्रावण १४, २०७६

केहिबेर अगाडि पोखराका नेवारी समुदाय रहेका टोलहरुमा आफुलाई दुःख दिने भूतप्रेत, राक्षस लगायतका दानवहरुको नास होस् भन्दै घण्टाकर्णको पुत्लाहरु जलाएर घण्टाकर्ण पर्व मनाइएको थियो । तयामचा नाच समित र गोपालजी भजन समूहको आयोजनामा रानीपौवाबाट लगिएको घण्टाकर्णको पुत्लालई महेन्द्रपुल स्थित शोभा भगवती मन्दिरबाट घुमाएर पुरनधाराको नहरमा लगाएर जलाइएको थियो । रानीपौवा बाहेक भिमनसेनटोलमा पनि यो पर्व मनाइयो । तायमचा नाच समितिका उपाध्यक्ष रमेश कर्माचार्यले सुनाएको किवदन्ती अनुसार परापूर्वकालमा घण्टाकर्ण नामक राक्षसले स्थानीय समुदायलाई मारेर दुःख दिने काम गर्दथ्यो ।

स्थानीयहरुले घण्टाकर्ण राक्षसलाई केही गर्न नसकेपछि भ्यागुताको एक प्रतिकले उसलाई झुक्काएर पोखरीसम्म लगेछ । सानो आकारको उक्त भ्यागुताको प्रतिकले राक्षसलाई म सानो भए पनि तैंले मलाई केही गर्न सक्दैनस् भनेपछि घण्टाकर्ण रिसाएर उसलाई पछ्याएको थियो । हाम्फाल्दै भ्यागुता दलदलतिर गएपछि राक्षस पनि उसलाई पछ्याउँदा ऊ दलदलमा गडेर बाहिर निस्किन सकेन । त्यसपछि स्थानीयले ढुंगा तथा लाठीले हानेर उसलाई मारेका थिए । नरभक्षी घण्टाकर्णलाई मारेपछि त्यसैको खुसीयालीमा यो पर्व साउन कृष्ण चतुर्दशीका दिन मनाइँदै आइएको हो । यो पर्व लिच्छवीकालदेखि मनाइँदै आएको इतिहास छ ।
यस्तै आजकै दिन नेवार समुदायले भूतप्रेतले कष्ट नदिओस् भनेर घरको बाहिर फलामको किल्ला ठोक्ने तथा फलामको औंठी समेत लगाउने परम्परा रहेको छ यद्यपी किला ठोक्ने र औंठी लगाउने चलन भने काठमाण्डौ उपत्यकामा मात्र रहेको तायमचा नाच समितिक उपाध्यक्ष रमेश कर्माचार्यले बताए । उनका अनुसार कुनै पनि मानव वा प्राणीको २ वटा अथवा ४ वटा खुट्टा हुन्छ भने घण्टाकर्ण राक्षसको भने ३ वटा खुट्टा रहेको हुन्छ । पुत्लामा पनि ३ वटा खुट्टा थियो । यस्तै घण्टाकर्ण नर हो वा नारी भन्नेमा पनि विवाद रहेको छ । घण्टाकर्णलाई दलदलमा मारिएको हुँदा पुत्लालाई पनि तलाउ रहेको आसपास जलाउने गरिन्छ ।
पुत्लालाई जलाएपछि पुत्लाको खरानीमाथि ढुंगाले प्रहार गएिको थियो । पुत्ला जलाएर आएपछि रानीपावौमा मलामीहरुले समयबजी खाएपछि घण्टाकर्ण पर्वको अन्त्य भएको थियो ।

आजैको दिनबाट नेवारहरुको विभिन्न जात्राहरु शुरु हुन्छ भने गाई जात्राको तैयारीको लागि नाच पनि सिक्न थालिन्छ । निकै पहिला यो पर्वको दिन बाटोमा उन्युको डोरीले सडक छेकेर रकम संकल्न गरिन्थ्यो । अहिले भने सवारी साधानको चापले उक्त परम्परा भने हराएको छ । पुत्लाको टोल परिक्रमा गर्नु अगाडि संकलन गरिने भेटीको सबै रकम पुत्लामा दागबत्ति दिनेलाई दिइने चलन रहेको छ ।

तपाइको विचार व्यक्त गर्नुहोस्

हाम्रो सुझाव

हातेमालो नागढुंगा आमा समूहको शिविर

फोहोर छुट्याउने बाल्टिन वितरण

ट्रेड मलमा दशैँ तिहार उत्सव

नेपाल मालिका परोपकारको अध्यक्षमा पुन

सिँचाई प्रणालीको साधारणसभा

प्रमुख समाचार

विधिको शासन नचल्दा राष्ट्र नै समाप्त हुन्छ- प्रदेश प्रमुख

थप प्रमुख समाचार

संविधान दिवसमा प्रदेश प्रमुखको शुभकामना

भलिवलमा कर्मचारीको समूह विजयी

गण्डकी प्रदेश पर्यटन प्रवद्र्धन अभियान

डेंगु नियन्त्रण गर्न माग