इलेक्ट्रिक स्कुटरमा आकर्षण बढ्दो

पोखरामा ३७ इलेक्ट्रिक स्कुटर दर्ता

Suraj Hazare Dahal Suraj Hazare Dahal
श्रावण २, २०७६

वायु र ध्वनी प्रदूषण नहुने तथा मर्मत खर्च निकै कम लाग्ने भएकोले इलेक्ट्रिक स्कुटरको बिक्री संख्या बढीरहेको छ । पेट्रोल भन्दा निकै कम शुल्कमा विद्युतमा चार्ज गर्न मिल्ने भएकाले पनि विशेष गरि युवाहरुको आकर्षण यसतर्फ बढीरहेको छ । पेट्रोलियम स्कुटरले वार्षिक कर रु ६००० तिर्नुपर्छ भने इलेक्ट्रिक स्कुटरले मात्र रु १५० मात्र । पोखरामा नम्बर प्लेट भएका नियु ब्राण्डको ३७ वटा र नम्बर प्लेट नभएका विभिन्न ब्राण्डका करिब २ दर्जन इलेक्ट्रिक स्कुटरहरु गुडिरहेका छन् । त्यसमाथि पोखरा लगायत देशका विभिन्न शहरबाट बैंकहरुको सरल किस्ताबन्दी सेवा मार्फत नम्बर प्लेट भएका इलेक्ट्रिक स्कुटर खरिद गर्नसक्ने भएपछि यसतर्फ ग्राहकको आकर्षण बढेको छ । पोखरामा विद्यार्थीदेखि पत्रिका बितरक तथा व्यापारीहरुले समेत यस्ता स्कुटर चढिरहेका छन् । पत्रिका वितरक अग्नी मल्ल बिहान ६ बजे पत्रिका लिन महेन्द्रपुल आएर इलेक्ट्रिक स्कुटरमा राखेर लामाचौरहुँदै अकला मन्दिरसम्म ग्राहकलाई पुर्याउन जान्छन् । पेट्रोलको खर्च जोगिने,चलाउन सजिलो हुने र समयमा ग्राहकले पत्रिका पढ्ने पाउने हुँदा अग्नीले इलेक्ट्रिक स्कुटर प्रयोग गर्छन् । उनले हालसम्म २ वटा इलेक्ट्रिक स्कुटर चढिसकेका छन् । यस्तै छोरेपाटनकी शर्मिला श्रेष्ठ कलेज जानको लागि इलेक्ट्रिक स्कुटर प्रयोग गर्छिन् । उनका अनुसार बस भाडा भन्दा स्कुटरको चार्जिङ खर्च कम आउँछ । बिहानै घरबाट कलेज गएर काममा जाँदा पनि स्कुटरले उनलाई सघाएको छ ।

२०७२ सालमा भारतले नेपालमा आर्थिक नाकाबन्दी लगाउनु अगाडिसम्म विद्युतिय सवारी साधनको कुनै चर्चा थिएन । राजधानीमा न्यून संख्यामा चारपांग्रे कार र दुई पांग्रेहरु इलेक्ट्रिक बाहानहरु गुड्थे । नाकाबन्दी लगत्तै देशभर पेट्रोलियम पदार्थको चरम अभाव भएपछि सडकमा इलेक्ट्रिक स्कुटरको संख्या बाक्लिन थालेको थियो । विशेष गरि काठमाण्डौमा चाइनिज ब्रान्डका धेरै इलेक्टिक स्कुटर गुड्न थालेका थिए । त्यसपछि पोखरामा पनि दुई ब्राण्डहरु ट्रस्ट र भिमोटो कम्पनीले स्कुटरहरुको बिक्री थालेको हो । यातायात ऐनमा विद्युति स्कुटर दर्ता सम्बन्धि स्पष्ट नीति नियमहरु नहुँदा सामान्य बिलको आधारमा बिना ब्लु बुक ग्राहकलाई बिक्री गर्ने गरिन्थ्यो । यस्तै ब्लु बुक नै नभएपछि त्यस्ता इलेक्ट्रिक स्कुटरमा नम्बर प्लेट पनि हुन्थेन । नम्बर प्लेट नभएकै कारणले सवारी धनी पनि बिना लाइसेन्स स्कुटर चलाउँथे । चेकजाँचको क्रममा नम्बर प्लेट नभएका त्यस्ता स्कुटरलाई कारवाही गर्न पनि सकिदैन्थ्यो । यस्तै लाइसेन्स नबोकेकालाई जरिवाना गर्न पनि स्कुटर नै दर्ता भएको अवस्था थिएन ।

गत महिना यातायात व्यवस्था कार्यालय काठमाण्डौले नम्बर प्लेट नराखी बिना दर्ता चलेका स्कुटरलाई १५ दिन भित्र दर्ता हुन सूचना जारी गरेको थियो । यातायात व्यवस्था विभागले इलेक्ट्रिक स्कुटर खरिद गरेको १५ दिनभित्र दर्ता गर्नुपर्ने कानून रहेको भन्दै विभागले ट्राफिक कार्यालयलाई पत्राचार समेत गरेको थियो । तर हालसम्म बिना दर्ता चलेका कतिवटा स्कुटर जफत गरियो भन्ने समाचार बाहिर आएका छैन । यातायात व्यवस्था विभागको दफा १६० को उपदफा (२) को खण्ड (ख) बमोजिम कारबाही गर्न ट्राफिक प्रहरी निर्देशनालयलाई पत्रचार गरेको थियो ।

दर्ताको प्रक्रिया झन्झटः इलेक्ट्रिक स्कुटर बलियो छ कि छैन भनेर त्यसको क्षमता जाँच्न दुई जनालाई चढाएर काठमाण्डौ स्थित सेतो गुम्बाको ठाडो उकालोमा चढाउन लगाइन्छ । बिचमा नरोकिएर उक्त उकालो पार गरेमा त्यस्तो स्कुटरलाई मात्र नम्बर प्लेट दिइन्छ भने फेल भएकाले नम्बर प्लेट पाउँदैनन् । यस अगाडि नम्बर प्लेट नपाए पनि त्यस्ता इलेक्ट्रिक स्कुटर गुडिरहेका थिए । तत्कालिन समयमा नाकाबन्दी भएकोले सरकारले इलेक्ट्रिक स्कुटरलाई त्यति कडाइ पनि गरेको थिएन । तर अहिले आएर विभागले पुरानो ग्राहकले समेत दर्ता गरेर मात्र चलाउनू भन्ने आदेश दिएको छ । पुरानो भइसकेका र ब्याट्री क्षमता कम भइसकेका स्कुटरले उकाले चढ्न सक्दैनन् नै निम्न गुणस्तरका दुई पांग्रेहरु बेचेका केही पसलहरु त बन्द समेत भइसकेका छन् । यस्तौ काठमाण्डौ बाहेका अन्य क्षेत्रमा स्कुटरको पावर क्षमता जाँच्ने टेस्ट नै हुँदैन । सरकारले तत्कालिन समयमा बिना दर्ता जथाभावी बेच्न दिएर अहिले आएर नियमन गर्न थालेको छ । हुन् बिना दर्ता चलाउने नपाउने नियम विभागले पटकपटक निकालेको थियो तर कार्यान्वयन भने भएको थिएन । काठमाण्डौमा मात्र १५०० भन्दा बढी संख्यामा नम्बर प्लेट नभएका स्कुटर गुड्छन् भने पोखरामा दर्ता भएका ३७ र नभएका करिब २ दर्जन स्कुटरहरु गुडिरहेका छन् । पेट्रोलियम स्कुटरले भने इलेक्ट्रिले झैं उकालोको जाँच पास गर्नु पर्दैन । तर उकालो पास गर्ने नियम राखिनाले ग्राहकले गुणस्तरिय स्कुटर खरिद गर्नसक्छन् किनकी तिनले मात्र नम्बर प्लेट पाउँछन् । यस्तै नम्बर प्लेट भएका इलेक्ट्रिक स्कुटरले वार्षिक रु १५० कर तिरे पुग्छ ।

पोखरामा ३७ स्कुटर दर्ताः पोखरामा नम्बर प्लेट भएको इलेक्ट्रिक स्कुटर बेच्ने एक मात्र कम्पनी नियु हो । नियुले सभागृह चोक स्थित आफ्नो शोरुमबाट हालसम्म ३७ वटा स्कुटरहरु बेचिसकेको छ । आठ महिनादेखि पोखरामा नियु ब्राण्डको स्कुटर बिक्री गर्दै आएको इलेक्ट्रो हबका अनुसार यो स्कुटरले दुई जना चढेर सराङकोटसम्म पुग्न सक्छ । जर्मन कम्पनी बोसको मोटर र एलजी कम्पनीको ब्याट्री प्रयोग भएकोले स्कुटर बलियो भएको इलेक्ट्रो हबको दाबी छ । रु २ लाख ५० हजार मूल्य राखिएको यस स्कुटर काठमाण्डौमा नै २०० बढी बिक्री भइसकेको छ । एकपटकको चार्जमा यो स्कुटर ८० किलोमिटरसम्म गुड्न सक्छ भने लिथियम ब्याट्री प्रयोग भएकोले सजिलै बाहिर निकालेर जहासुकै चार्ज गर्न सकिन्छ । कम्पनीले मोटर र ब्याट्री दुबैमा २ वर्षको वारेन्टी दिएको छ । केही समयमा एक फुल चार्जमा १२० किमी गुड्न सक्ने नयाँ मोडलको नियु इलेक्ट्रिक स्कटुर नेपालमा लन्च हुँदैछ । सन् २०१५ मा विश्व बजारमा उतारिएको नियुले नेपाल सहित २७ देशमा स्कुटर बेचिरहेको छ ।

गुणस्तरिय स्कुटर प्रति आकार्षणः शुरुमा केही बिक्रेताले कमसल स्कुटर बेचेर मर्मतको सेवा नदिने तथा ब्याट्री चाँडो बिग्रने र पसल नै बन्द भएपछि ग्राहकहरुको भरोसा टुटेको थियो । पछिल्लो समय देशका प्रमुख शहर पोखरा, काठमाण्डौ, इटहरी तथा बुटवलमा विश्वभर प्रख्यात ब्राण्डका स्कुटरहरुले बिक्री केन्द्र खोलेका छन् । इलेक्ट्रिक स्कुटरको क्षमता त्यसमा प्रयोग हुने ब्याट्री र मोटरमा भरपर्छ । स्कुटरमा लिथियम र लिड् एसिड गरि दुई प्रकारको ब्याट्री प्रयोग हुन्छन् । लिड् एसिड निकै गह्रुंगो हुन्छ भने चार्ज हुन पनि समय लाग्छ । यस्तै लिड् एसिडको लाइफ साइकल पनि कम हुन्छ । लिथियम ब्याट्री हलुका हुने र चाँडो चार्ज हुन्छ । एसिड ब्याट्री ४ देखि ६ वटासम्म हुने र २५ केजीसम्मका ति ब्याट्रीलाई स्कुटरबाट बाहिर झिक्ने नमिल्ने हुँदा लामो तार प्रयोग गरेर ७ घण्टासम्म चार्ज गर्नुपर्ने हुन्छ । लिथिय ब्याट्री भने ८ देखि १० केजीसम्म एउटै ढिक्काको हुने हुँदा यसलाई बाहिर झिकेर चाँडोमा ४ घण्टामा फुल चार्ज गर्न सकिन्छ । करिब रु ११० प्रति लिटर पर्ने पेट्रोलले ४० किमीसम्मको माइलेज दिन्छ भने इलेक्ट्रिक स्कुटरले २ युनिट (रु ३०) विद्युतको फुल चार्जमा १०० किमी गुड्न सक्छ ।

तपाइको विचार व्यक्त गर्नुहोस्

हाम्रो सुझाव

स्याङ्जाको सुन्तला चीन निर्यात गर्न छलफल

बजार पाउँदै बागलुङको किबी

सुजल फुड्स ट्रेड युनियनको अधिवेशन

गरिमा बैंकको तेह्रौं वार्षिक साधारणसभा

प्रमुख समाचार

पीपीएलमा पोखराको सुखद सुरुवात

थप प्रमुख समाचार