प्रदेश ५ को ३६ अर्ब ३५ करोडको बजेट, स्वास्थ्य, कृषि र रोजगारीमा केन्द्रित

bikramkhadka विक्रम खड्का
असार १, २०७७

प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री समेत रहेका मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेल ।

बुटवल, १ असार ।  प्रदेश ५ सरकारले चालु आर्थिक वर्षभन्दा ६ करोड रुपैयाँ कम गरी आव २०७७/७८ का लागि ३६ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँको बजेट ल्याएको छ ।

सोमबार बसेको प्रदेशसभा बैठकमा प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री समेत रहेका मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले सो बराबरको बजेट सार्वजनिक गरेका हुन् ।

बजेटमध्ये चालुतर्फ ३४ दममलव ६४ प्रतिशत अर्थात् १२ अर्ब ५९ करोड २४ लाख ९८ हजार, पुँजीगततर्फ ५१ दशमलव २२ प्रतिशत अर्थात् १८ अर्ब ६१ करोड ९९ लाख ५२ हजार र स्थानीय तह वित्तीय हस्तान्तरणतर्फ १४ दशमलव १४ प्रतिशत अर्थात् ५ अर्ब १४ करोड ५० हजार रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको छ ।

चालु आर्थिक वर्षभन्दा ६ करोड रुपैयाँ कम

बजेट आन्तरिक राजश्वबाट २ अर्ब ३ करोड ७५ लाख, राजश्व बाँडफाँटबाट ११ अर्ब ३४ करोड २ लाख, रोयल्टी बाँडफाँटबाट ८८ करोड ५६ लाख, वित्तीय समानीकरणतर्फ १७ अर्ब ६३ करोड ७१ लाख, सशर्त अनुदानबाट ५ अर्ब ८८ करोड ३६ लाख समपूरक अनुदानतर्फ ४८ करोड ३३ विशेष अनुदानबाट र २१ करोड र चालु वर्षको खर्च हुन नसकेको रकमबाट ७ अर्ब ९४ करोड ५० लाख रहने अनुमान गरिएको छ ।

सरकारले चालु आवको लागि अघिल्लो वर्ष ३६ अर्ब ४१ करोड ६८ लाख रुपैयाँको बजेट ल्याएको थियो । स्वास्थ्य, कृषि र रोजगारी प्रवर्धनमा बजेट केन्द्रित बजेट प्रस्तुत गर्दै मुख्यमन्त्री पोखरेलले प्रदेशका सबै जिल्ला अस्पतालहरुलाई ५० शैयाको अस्पतालका रुपमा स्तरोन्नति गर्ने घोषणा गरे ।

उनले रुकुम पूर्व, नवलपरासी, भीम अस्पताल, कपिलवस्तु र बर्दियाको जिल्ला अस्पताल स्तरोन्नतिका लागि १५ करोड बजेट बिनियोजन गरेको बताए । उनले १०९ वटै पालिकामा मुख्यमन्त्री ग्रामिण विकास रोजगार कार्यक्रम संचालन गर्न १ करोड बिनियोजन गरेको बताए ।

कपिलवस्तुको विवराजमा सरुवारोग अस्पताल निर्माण गर्न १ करोड तथा दाङको लमहिमा ट्रमा अस्पतालका लागि ५ करोड बजेट बिनियोजन गरिएको छ ।

आव २०७७/०७८ मा बाँकेको खजुरामा प्रदेश विश्वबिद्यालयको स्थापना गर्ने घोषणा गर्दै पोखरेलले त्यसको लागि ७ करोड बजेट बिनियोजन गरेको बताए ।

संचार क्षेत्रको पनि समुचित विकास गरिने भन्दै विज्ञापन वितरण प्रणाली वैज्ञानिक बनाउने तथा संचारसबद्ध संस्थाहरुको विकासका लागि सहकार्य गर्ने बजेटमा उल्लेख गरिएको छ ।
सरकारले विदेशबाट फर्केका युवाहरुलाई स्वरोजगार सृजना गर्न ५१ करोढ १४ लाख बजेट बिनियोजन गरेको छ ।

कोरोना भाइरस नियन्त्रण गर्न प्रत्येक पालिकालाई ५/५ लाख बिनियोजन गरिएको छ । सरकारले स्थापना गरेको कोभिड–१९ कोषमा १५ करोड ६ लाख संकलन भएकोमा हालसम्म ७ करोड ८९ लाख विभिन्न शीर्षकमा निकासा भएको उनले बताए । आगामी वर्षमा पनि सो कोषमा १० करोड बिनियोजन गरिएको छ ।

यसैबीच, प्रस्तुत बजेटबारे आलोचना र प्रशंसा दुवै देखिएको छ । सत्ता पक्षका सांसदहरुले वर्तमान अपस्थामा पनि बजेट निकै सन्तुलित आएको प्रतिक्रिया दिँदा विपक्षी दलका प्रदेश सदस्यहरुले बजेट वितरणमुखी देखिएको टिप्पणी गरेका छन् । उनीहरुले सरकारले कोरोना भाइरसविरुद्धको अभियानमा बजेट निकासा गर्न नसकेको तथा अहिले पनि वितरणमुखी बजेटलाई नै निरन्तरता दिएको टिप्पणी गरेका छन् ।

नेपाली काँग्रेसका सचेतक निर्मला क्षेत्रीले सरकारी बजेट सन्तोष जनक नभएको टिप्पणी गरिन् । उनले वितरणमुखी बजेट ल्याएको र कार्यान्व्यनमा चुनौतीहरु रहेको बताइन् ।
सत्तारुढ नेकपाका प्रमुख सचेतक भूमिश्वर ढकालले बजेटको बचाउ गर्दै संकटका बेला निकै सन्तुलित बजेट आएको दाबी गरे । उनले बजेटले प्रदेशका जनतालाई समेटेको बताएका छन् ।

हाम्रो सुझाव